Мақалалар

ДОДА. ХІХ ғасырдың соңы. ҚР МОМ қорынан

Дода— ат үстінде көкпарға таласып, үймеленген көкпаршылар тобы, көкпар тартысы. Дода – көкпарға салынған серкені тартып алып тақымға басу үшін көкпаршылардың тартысқа түсуі. Серкенің додаға түсуі көкпар ойынының шарықтау шегі болып табылады. Дода кезінде жүйелі жəне тұрақты тəртіп сақталмайды. Дода көкпар тартудың бір түріне жатады. Өйткені, көкпар жаппайтартыс жəне дода тартыс болып екі түрге бөлінеді. Жаппай тартыста əркім серкеге өзі ие болуға күш ...

Читать далее »

Ат ер-тұрманының құрамы

ҚР МОМ материалдары негізінде суретті салған Б.Қақабаев 1583. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. Ғылыми редактор және жоба жетекшісі Нұрсан Әлімбай. 2-том. Алматы: РПК «Слон», 2012. 736 б. 65 беттен алынды.

Читать далее »

Теңге ілуден рекорд жасаған жігіт!

Халқымыздың ықылым заманынан келе жатқан ұлттық ойыны Теңге ілу – көбіне қыз ұзату, сүндет тойларында ойналған. Бұл ойында жігіттің атқа мықтылығы, денесін игеріп алған ептілігі, икемділігі сынға салынады. Шүберекке түйілген күмісті сәйгүлік мінген жігіттер жүз елу метр жерден екпіндете шауып ...

Читать далее »

Асық ойнаған азбайды…

 Қазіргі заман – технологияның өрлеу дәуірі. Сондықтан болар уақыт талабына сай кейбір құндылықтарымыз жаңарып, жаңғырып жатса, кейбір дүниеміз ағымнан қалып, көңілден ұмыт болып бара жатыр.

Читать далее »

Алаштың алыбы — Қажымұқан

Қажымұқан шынында да өте сирек кездесетін ірі тұлғалы палуан болыпты. Мәселен, Ә.Қоңыратбаевтың кітабында келтірілген деректерге жүгінсек, бозкілемге шығып жүргендегі оның бойы 195 сантиметр, салмағы 139 келі болған екен (1946 жылы қартайғанда ол 174 келі тартқан еді). Бойы 195 сантиметр болса, соның ...

Читать далее »

Ұлттық спорт түрлері қауымдастығы жыл үздіктерін анықтады

Қазақстан Республикасы Ұлттық спорт түрлері Қауымдастығы 2004 жылы құрылған уақытынан бергі кезеңде Ұлттық спортты дамыту бағытында көптеген іс-шаралар атқарды. Республикамызда 10 Ұлттық спорт мектебін, 2 ұлттық көкпар клубын, ұлттық спорт түрлерінен қоғамдық бірлестіктер ашуға ықпал етіп, олардың жұмыстарын үйлестіріп бір ...

Читать далее »

Құсбегілік өнер немесе қанаттылар ханы… (жалғасы)

Қондыгердің қолына қонған құт  Енді «құсбегілік» сөзіне келсек – «құс» сөзі белгілі, «бек» бек жақсы көрмектік. Атбегі, құсбегі деген секілді. Көне түріктердің «бек ұлдар» деген атауымен де астасып, үндесіп жатыр. Ал, «бүркіт» сөзіне этимологиялық талдау жасап көрсек, екі түбірден тұратын ...

Читать далее »

Құсбегілік өнер немесе қанаттылар ханы…

Құрметті оқырман, осы мақаланы жазу маған Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі «Жазу тарихы мұражайын» аралап жүргенде келіп еді.  Бақытбек Қадырұлы  Ұлы тарау…  Құсбегілік – бағзы  заманнан, есте жоқ ескі заманнан бергі қазақтың бекзада өнерінің бірі, әрі бірегейі екендігіне шүбә жоқ. ...

Читать далее »

Қазақтың қара бурасы (жалғасы)

Мұстафаның батасы (Соңы) XX ғасырдың басындағы аласапыранды шақта, Алтайдың екі бетіндегі алаш баласы бір-бірін ес көріп пана тұтқан. 1943 жылдың қараша айында Қытайлық қызыл үкіметтен үріккен қазақтың бір қауымы ата жұртқа ат басын тірейді. Осы көштің ішінде дөртуіл тоқтағұл руының ...

Читать далее »