Этнография

Жамбы ату

Жамбы ату – қазақ халқының көнеден келе жатқан дәстүрлі ойын түрі. Жамбы деп нені айтамыз? Ол – алтын немесе күміс, сол сияқты бағалы заттардан жасалған құнды бұйым. Оның пішіні ірі қара немесе ұсақ малдың тұяғы мүсіндес болғандықтан тайтұяқ, қойтұяқ, аттұяқ, ...

Читать далее »

Ат әбзелдері

Қазақтың ұлттық спорт ойын түрлерінің дені ат үстінде немесе жылқы түлігін пайдалану арқылы іске асады. Мысалы, ат жарысы немесе бәйге түрлері (аламан, жорға, тай, құнан, дөнен, бесті, айғыр жарыс), аударыспақ, көкпар, қыз қуу, ат үстінде садақ (жамбы) ату, теңге ілу, ...

Читать далее »

Қыранды қолға үйрету және баптап аңға салу

Бүркітті қазақ халқы өте ертеден бері қолға үйретіп, саятшылық жасап келген. Мысалы, 1269 жылы Италиядан шығып қазақ даласын көктей өтіп, Қарақорымдағы Құбылай ханның ордасына барған венециялық саятхатшы Марко Поло өзінің «Әлемдегі қилы оқиғалар» атты кітабында, «далалықтардың әр үйінде бір-бірден бүркіт ...

Читать далее »

Бестас

Бестас – қазақ халқының ұлттық ойынына жатады һәм адамға өмірде жиі кездесетін қажетті қозғалыс дағдыларын жетілдіреді. Мұның адам бойында ептілік, жылдамдық, байқампаздық, санау, реттеу, топтау, жылдам ойлап, шешім шығару қасиеттерін жақсы дамытумен қатар, көз жанарын жетілдіруге, сауықтыруға да көп пайдасы ...

Читать далее »

Аударыспақ

Аударыспақ – салт аттылардың бірін-бірі ер үстінен аударып алу сайысы. Бұл ойынға қайрат-күші мол, батыл да төзімді, шапшаң қимылдап, ат құлағында ойнай білетін, ат үстіндегі айқасты жақсы меңгерген, жігіттер қатысады. Ал дайындығы жеткіліксіз, тәжірибесі аз адамға бұл сайыс оңайға соқпайды. Ежелгі ...

Читать далее »

Бекен Қайратұлы. Асық ойыны

Асық ойыны – қазақ халқының ежелгі  өте кең тараған ұлттық ойын түрлерінің бірі. Оны көшпелі этномәдени өмір тудырған төлтума өнер деп танимыз. Ойынның басты объектісі де, құралы да – асық. Аталмыш ойын әсіресе балалар арасында кең тараған. Оларды ептілікке, мергендікке, ...

Читать далее »

Жүйрік аттың сыны

Қазақ халқы жылқы түлігін ежелден қадір тұтқан. Дүлдүл ақын Ілияс Жансүгіров атақты «Құлагер» поэмасында: Жанына халқымыздың жылқы жаққан, Жылқыға жетпеген көз жаутаң қаққан, Мінсең ат, ішсең қымыз, жесең қазы, Қашаннан қазақ халық жылқы баққан Атты артық көрген елміз мінген тақтан, ...

Читать далее »