Жеңімпаздар

ЖЕҢІМПАЗДАРДЫ ЖАҚСЫ БІЛЕМІЗ БЕ?

Аударыспақ              Елімізде ұлттық спорттың өрісі кеңейді. Мемлекеттік тұрғыдан көңіл бөлінді. Әсіресе, көкпар, аударыспақ, теңге ілу, бәйге, жамбы атудың бәсекелері тіпті көбейді. Азия чемпионаты, Әлем чемпионаты сияқты бірнеше мәрте халықаралық жарыс ұйымдастырылды. Ілгеріде той-томалақта ғана ...

Читать далее »

Аттың сыны, жылқының жүрісі (фотобаян)

Жылқы тақырыбы бізде өте көп зерттелген. ХІХ ғасырдың 80-90 жылдары жылқы жөніндегі материалдар көбейіп, көлемді мақалалар мен арнаулы деректер басыла бастады. Жылқы туралы дерек өте көп, соның бір парасын сіздерге инфографика ретінде ұсынып отырмыз. Аттың сыны, аттың сыртқы мүшелерінің атауы, ...

Читать далее »

Маршал Буденныйдің ат сыны

Атақты жазушымыз Ғабит Мүсірепов «Аттың сыны» деген әңгімесінде КеңестерОдағының Маршалы Семен Михайлович Буденныйдың жақсы атқа қоятын талаптарын, жақсы аттың бойынан табылуға тиісті белгілерін қалай байқап, бағалайтындығын сөз етеді. … Маршал бала жасынан-ақ ат баптап өскен екен. Ол кісі шаруашылыққа қандай ...

Читать далее »

Атбегі Нұрдәулет Әлібекұлының атбаптау тәжірибесі

… Жүйрік ат көп жатпайды, жатқанды жақтырмайды. Жүйрік ат жыл бойы, қыста да, жазда да үнемі бір қалыпта болуы шарт. Қыстан үнемі жілік майы толық, аздап қазысы болып шықса жақсы. Қысқасы, аязда жылы қорада, жазда шілдеде салқын көлеңкеде ұстау керек. ...

Читать далее »

Шоқай Шөңкейұлының ат баптау тәжірибесі

Көктемнен күзге дейін ат-айғырды үйірге жібереді. Үйірдегі ат-айғыр өз аяғымен жайылады. Өз аяғымен жайылып жүрген ат-айғырдың қоңының төмендемей, тым семіріп кетпей, орташа күйде болғанын қадағалау керек. Қыс күндері оны таза, нәрлі пішенге байлап, күш түсірмей, аздырмай мініп жүруге болады. Атты ...

Читать далее »

Атбегі Сейіт Абызұлы. Ат баптаудағы ескертпелер

Бәйгенің жайлаудағы жайылысы 30-40 күннен аспау керек. Ерекше майланып кетсе, жақсы емес. Күзде бәйгеге қосатын атты тамыз айының басында ұстайды. Алғаш ұстаған күннен бастап, күндіз байлап, түнде шөбі таза, тақырлау жерге қысқа арқандап, әр күні 2-3 сағат аяңдатып, қинамай міну ...

Читать далее »

Этнограф Ахмет Тоқтабай: Жүйрік баптау  (2-бөлім)

Аттың терін алу, өз алдына ұстараның жүзіндей дәлдікпен атқарылатын өнер. «Ащы тері алынбаған ат сорлы» дейді атбегілер. Баян Өлгий атбегілері тердің өзін оншақты түрге бөледі: «арам тер, ащы тер, батпақ тер, көбік тер, қара тер, май тер, моншақ тер, мөлдір ...

Читать далее »

Этнограф Ахмет Тоқтабай: Жүйрік баптау (1-бөлім)

Көптеген орыс, Еуропа зерттеушілері: «Қазақ жүйрік болатын атты құлынынан таңдап, тайында балаларға мінгізіп, құнанында құнан бәйгеге қосып үйретеді. Мұндай ат баптау жас малды сүйегі қатаймай тұрып езіп тастайды, ат дұрыс өспейді»,-деп жазады. Шын мәнінде тайында, құнанында үйреткен жүрегі шайқалмайды, сүйегі ...

Читать далее »

Адольф Диринг: Көкпар атын жемдеу

Көкпар аты – қара жұмыс істейтін ат. Көкпар аттары екіге бөлінеді. Жазда, құмда шабылатын және қыста шабылатын.Кейінгі кезде, көбінесе, соңғы мезгілі дұрыс деп табылып жүр. Себебі – тойдың көбі – күзде, қыста, ел адамдарының қоыл аз-кем босап, жер кеңігенде өтеді. ...

Читать далее »