Архив меток: бекен кайратулы

Атбегілік өнер өрнектері

Жұтынған жүйрік мініп, жұл­қын­ған қыранды қолға қондырған бабалар үлгісін жандандыру жолында осы күндері ұмтылыс та, талпыныс та бар. Қазақ дәстүрін жаңғыртуды ниет еткен белді де белгілі азаматтар біраз игілікті істің басын қайырып келеді. Дегенмен, кейде сөзде болғанмен істе іркіліп, бітпейтін ...

Читать далее »

Бекен Қайратұлы. Бүркіттің сыны

Тұлғасы, түр-түсі, үлкен-кішілігі жағынан бүркітке ұқсайтын құстар өте көп. Бүркіт суыққа да, ыстыққа да төзімді келеді. Мелжемді, яғни, семіз бүркіт жемге бір тойып алса, 15-20 күн аштыққа шыдайды. Бірақ ол ыстық күндері тез шөліркейді. Негізінен бүркіт біршама ұзақ жасайтын құс. ...

Читать далее »

Бекен Қайратұлы. Әйгілі атбегі – Бошай ата

Бошай ата, яғни Бошекең ақсақал көзінің тірісінде аңызға айналған адам. Ұлы Отан соғысының ардагері, Социалистік Еңбек Ері, данагөй қарияны көне қазақтың  ХХІ ғасырға үзілмей жеткен жұрнағы десек жарасады. Өйткені, ақсақалдың бойындағы қайрат пен қажыр, шежірешілдігі,  сондай-ақ, ұлтымыздың дәстүрлі атбегілік өнерін ...

Читать далее »

Көшпенділердің атбегілік өнері

Жүйрік жылқының бітім сипаттары Ертеде сайын даланы еркін жайлап, саф ауасын таңдап жұтып, сары қымызын сапыра ішіп, шашасына шаң жұқтырмайтын дүлдүл тұлпарды тап басып таңдап мініп, бір Тәңірден басқаға бас имеген көшпенділердің атбегілік өнері тылсым сырға толы. Бұл өнер бір ...

Читать далее »

Мұздаққара. Бекен Қайратұлы

     Атақты Мұздаққара қыран жайлы ел ішінде аңызға бергісіз әңгімелер көп. Бұл қыранның иесі – Жарасбай дейтін атақты құсбегі. Ағайынды Жарасбай, Борасбай, Есілбай атты бір атаның балалары шетінен бүркіттің бабын білетін адамдар екен. Бұлар кез келген таудың құсына құмар ...

Читать далее »

Қыранды қолға үйрету және баптап аңға салу

Бүркітті қазақ халқы өте ертеден бері қолға үйретіп, саятшылық жасап келген. Мысалы, 1269 жылы Италиядан шығып қазақ даласын көктей өтіп, Қарақорымдағы Құбылай ханның ордасына барған венециялық саятхатшы Марко Поло өзінің «Әлемдегі қилы оқиғалар» атты кітабында, «далалықтардың әр үйінде бір-бірден бүркіт ...

Читать далее »

Бекен Қайратұлы. Қырандар хикаясы

Құмайторы Алтайдың атақты Өрмегейті асуынан асқан соң, жол ылдилап барып Құрымтыға құлайды. Бұл табиғаты әсем өлке. Сонау шығыс-солтүстікте мұнартып тұрған қасқа шыңның оң қапталын жанай созылған қарағайлы алқапты біздің ел «Жолты жайлауы» дейді. Жайлаудың күңгей бетіндегі ескі сүрлеуді қуалап барып, ...

Читать далее »